Zorg én Scholing


Leerplichtig en toch (al jaren) thuiszitten?

Hoe kan dat nou? Kinderen die niet meer naar school gaan, die thuis komen te zitten.

Het zijn kinderen die “anders” zijn. Niet begrepen worden…. niet de “juiste” taal machtig zijn.

Vaak betreft dit kinderen met een stoornis in het Autisme Spectrum, afgekort ASS.

Kinderen en jongeren met ASS hebben een andere ontwikkeling dan hun leeftijdgenootjes. Bij kinderen en jongeren met ASS is de verstandelijke ontwikkeling vaak sneller en zijn ze slimmer op dezelfde leeftijd.
Op het sociale en emotionele vlak lopen kinderen en jongeren achter in de ontwikkeling in vergelijk met hun leeftijdgenootjes.
Deze combinatie zorgt voor veel problemen en verwarring.
Er is een bepaald “verwachtingspatroon” van iemand met een goed verstandelijk vermogen.
Scholen zijn gericht op leren en prestaties. Kinderen en jongeren kunnen over het algemeen goed leren, daar is niets mis mee. Ook de toetsen worden goed gemaakt, allemaal theorie die gemakkelijk te reproduceren is.
Waar het mis gaat is op het sociaal en emotionele vlak. Vaak is daar minder oog voor op school. Leraren hebben het druk, de klassen zijn groot, en als iemand introvert is en verder geen problemen veroorzaakt én goede resultaten behaald, tja dan lijkt dit de ideale leerling.

Echter niets is minder waar…. Onderhuids borrelt er heel veel.
Een jongere met ASS begrijpt domweg niet de sociale interactie met de klasgenoten.
Ook sluit de emotionele ontwikkeling niet aan, in de ogen van de “ander” is iemand met ASS vaak heel kinderlijk en wordt buitengesloten.
Een jongere met ASS werkt ongelooflijk hard om andere jongeren te begrijpen, echter door de “anders” werkende hersenen lukt dit niet. Er worden veel non-verbale signalen gemist, of onjuist geïnterpreteerd. Vergelijk het met een hele slechte telefoonverbinding, je hoort veel ruis, en je vangt maar flarden van het gesprek op, dan is het niet zo raar dat de communicatie niet goed verloopt.

Jongeren met ASS krijgen veel prikkels binnen, en kunnen daar heel gemakkelijk overprikkeld  van raken. Helemaal als er nog stress bij komt kijken en de druk en pesterijen van andere jongeren. 
Of de prestatiedwang van school, het moeten presteren, terwijl iemand al compleet overvraagd is.

Bij extreme overprikkeling kan er een “meltdown” of een “shutdown” ontstaan.
Bij een “meltdown” gaat de ontlading van de overprikkeling naar buiten, dan wordt iemand heel boos, of agressief. De “ontlading” is vaak niet direct na een prikkel, waardoor het lijkt of iemand “zomaar” uit z’n dak gaat. Dit gedrag wordt niet begrepen en niet geaccepteerd, niet door andere jongeren en niet door leraren. De jongeren met ASS die een meltdown krijgen vallen meestal in een vroeg stadium wel op, en krijgen dan de juiste begeleiding.

Bij een “shutdown” slaat de ontlading van de overprikkeling naar binnen. Er ontstaat een soort “kortsluiting” waardoor iemand niet meer kan functioneren. Niet meer kan praten, niet meer kan bewegen, niet of nauwelijks meer reageert. De jongeren met een “shutdown” blijven veel langer onopgemerkt, waardoor er pas veel later de juiste begeleiding ingezet kan worden.  Deze jongeren lopen veel meer schade op. Pas op het moment dat ze compleet aan het einde van hun latijn zijn en “niet meer willen” wordt er hulp ingeschakeld. Dan zijn er al de nodige trauma’s opgelopen.

 

School: Het systeem in Nederland is erop ingericht dat alle kinderen en jongeren naar school moeten, de “leerplicht”. Maar wat nou als je niet meer naar school toe kunt omdat je compleet overvraagd bent?
De leerplicht zal dan samen met de jongere en diens ouder(s) / verzorger(s) gaan kijken of een andere school misschien kan helpen, of speciale trajecten. Hoe dan ook, alles is er op gericht om de leerplichtige weer naar school te laten gaan. In de Nederlandse maatschappij is dat het hoogste goed. Hoe beter iemand kan studeren, hoe groter de kans is op een goede baan en dat iemand zich zelf kan redden. Een diploma behalen is HET DOEL!
Maar is dat eigenlijk wel zo?
Wat zijn diploma’s waard als iemand de theorie niet toe kan passen in de praktijk?
Wat zijn diploma’s waard als iemand zwaar depressief wordt en niet meer wil leven?
Een diploma behalen is NIET hét doel, het leven zelf is het doel, is het belangrijkste.
Er zijn meerdere wegen naar Rome om vaardigheden te ontwikkelen.
Voorop moet staan dat het “WELZIJN” van de jongere met ASS voorop moet staan.

Zorg: Als iemand echt niet meer naar school kan en vrijgesteld wordt van de leerplicht dan kom je automatisch in de “zorg” terecht. Er zijn heel veel verschillende soorten zorg en trajecten die gevolgd kunnen worden. Het nadeel van de “zorg” is vaak dat de verbinding naar school naar leren compleet weg valt. Dat is jammer. Want jongeren met ASS willen graag leren, alleen lukt dat niet in de zetting waar jongeren in moeten functioneren.

Het kan anders…..

ZORG én SCHOOL…..

Hoe dan…..

 

Het verhaal van Erik…..

In augustus 2014 kwam Erik bij ons in beeld. De ouders van Erik hadden contact gezocht of Erik op dagbesteding kon komen bij het Kynologisch Centrum Jeugdzorg Assen (KCJA). Erik hield van honden en dat leek hun wel een goed idee.
Er volgde een gesprek. Erik was “vastgelopen” op school.
Tot de 2e klas van de MAVO was alles goed gegaan, Erik functioneerde naar behoren. Echter in het derde jaar werd de klas anders ingedeeld en de vriend waar Erik sterk op leunde (bleek achteraf) viel weg. Erik kwam er min of meer “alleen” voor te staan. Daar ging het mis….. Erik kon niet meer “meekomen”, had niet meer de aansluiting bij zijn klas, de prestaties gingen achteruit.
Erik werd “onderzocht” en de diagnose ASS werd gesteld. Besloten werd om Erik naar speciaal onderwijs te doen. Erik was gemakkelijk beïnvloedbaar, de jongeren op het speciaal onderwijs daagden Erik vaak uit om rottigheid uit de halen, en naïef als Erik was deed hij daaraan mee. Iedereen deed dat toch? Schijnbaar moest jij je zo gedragen. Het ging van kwaad tot erger, Erik werd van school gestuurd, was onhandelbaar, kwam met de politie in aanraking, had geregeld ruzie met andere jongeren uit het dorp waar hij woonde. Ook begon Erik zich zelf te snijden en dronk hij overmatig alcohol. Alle remmen waren los….. Erik had bedacht dat hij kon gaan zwerven, hij wilde wel avonturen gaan beleven. De ouders van Erik waren ten einde raad.

In augustus 2014 is Erik begonnen met 3 dagen dagbesteding op het KCJA. In het begin viel dat niet mee. De ouders brachten in het begin Erik naar de boerderij, later ging Erik met openbaar vervoer. Maar het kwam ook wel voor dat Erik niet op kwam dagen. Dan was Erik ergens anders heen gefietst, gewoon, omdat het kon. Het kwam dan niet in Erik op dat iedereen zich zorgen maakte….
Op de boerderij waren er ook stagiaires van diverse scholen. Aan de keuken tafel kwam dan de scholing aan bod en wat iemand later wilde worden. Door de ongedwongenheid ontstond er ook weer nieuwsgierigheid naar scholing bij Erik. Tot ieders grote verbazing, school was behoorlijk traumatisch geworden en dat hoefde je niet te noemen. Nu kwam Erik zelf met school op de proppen dat hij toch wel graag weer wilde leren…..

Uiteindelijk is er een overleg geweest tussen ouders, leerplicht, school, het ministerie en het KCJA  hoe dit vorm gegeven kon worden. Erik kon echt niet weer terug naar school, daar was al te veel ellende gepasseerd. Besloten werd dat Erik IVIO onderwijs kreeg op het KCJA.
Gewoon aan de keukentafel met ondersteuning van begeleiders.
In 2 jaar tijd heeft Erik de MAVO (met IVIO) afgerond. Via het staatsexamen heeft Erik zijn MAVO diploma behaald.
Daarna heeft Erik op het Drenthe College in een speciale klas zijn HAVO diploma behaald, ook weer met leerondersteuning vanuit ambulante begeleiding van het KCJA.

Inmiddels is het 2020, Erik is aan het werk, werk in de houtsector, tuinmeubels maken. Hij verdiend zijn eigen salaris, woont nog wel thuis en heeft nog een aantal uren ambulante begeleiding. Dit gaat nu heel goed. ASS gaat nooit over, bepaalde hulpvragen zullen blijven, ook omdat iemand ouder wordt en in een andere fase in zijn leven tegen andere problemen aanloopt.
Mensen met ASS hebben een levensloopcoach nodig, iemand die hun door en door kent en waar een goede vertrouwensband mee op is gebouwd.

Dit is het verhaal van Erik in grote lijnen. De naam van Erik is fictief om privacy redenen.

 

Zo kan het dus ook!

 

Wanneer iemand is “vastgelopen” dan werkt deze aanpak heel goed.

Het kynologisch Centrum Jeugdzorg Assen krijgt een nieuwe naam: De Hunnheide.

Een traject met scholing gaat altijd in samenwerkingsverband met school, leerplicht, behandelaren en gemeente. 
Dit zijn maatwerk trajecten. Voor meer informatie kunt u contact opnemen per mail: vragen@dehunneheide.nl